Cần phải giải quyết dứt điểm những vấn đề còn tồn đọng của kinh tế tập thể

Sáng ngày 15/2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW về kinh tế tập thể và tổng kết 10 năm thi hành Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2012.

Thủ tướng giao Bộ Công Thương xem xét thu hút nhà đầu tư sản xuất xe điện

Chính phủ giao 5 nhiệm vụ lớn cho ngành Công Thương năm 2022

Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 2022 là 6,5%

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận và làm rõ một số nội dung quan trọng.

Thứ nhất, đánh giá khách quan, cụ thể tình hình thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW và Luật HTX năm 2012; chỉ rõ những kết quả đã làm được, những nội dung chưa làm được và nguyên nhân, nhất là nguyên nhân chủ quan; rút ra các bài học kinh nghiệm về lãnh đạo, chỉ đạo, xây dựng thể chế, tổ chức thực hiện, kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết, kỷ luật, khen thưởng.

Thứ hai, đánh giá chính xác tình hình phát triển kinh tế tập thể, HTX, kết quả đạt được, nhất là những kết quả đột phá, những tồn tại, hạn chế, nhất là những trì trệ, yếu kém; phân tích, dự báo tình hình trong nước, quốc tế và các cơ hội cũng như thách thức đối với lĩnh vực phát triển kinh tế tập thể, HTX trong thời gian tới.

Cần phải giải quyết dứt điểm những vấn đề còn tồn đọng của kinh tế tập thể
Cần phải giải quyết dứt điểm những vấn đề còn tồn đọng của kinh tế tập thể

Thứ ba, xác định bối cảnh phát triển mới, những yếu tố ảnh hưởng, cơ hội và thách thức đối với sự phát triển của khu vực kinh tế tập thể, HTX trong thời gian tới.

Thứ tư, đề xuất những định hướng chiến lược phát triển kinh tế tập thể, HTX; các đề xuất sửa đổi, bổ sung cụ thể để đáp ứng được yêu cầu phát triển của kinh tế tập thể, HTX và phù hợp với tình hình thực tiễn.

Thủ tướng nhấn mạnh, cần tập trung phân tích, mổ xẻ các vấn đề về hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, xây dựng thương hiệu, phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng khoa học và công nghệ, huy động nguồn vốn, nâng cao năng lực quản trị, vấn đề bao bì, mẫu mã, thị trường…

"Đây là nội dung khó và liên quan đến nhận thức, cách làm, nguồn lực, tác động đến nhiều đối tượng, nhất là công tác quản lý và quyền, lợi ích trực tiếp của người dân. Do vậy, đề nghị các đồng chí phát huy trí tuệ, kinh nghiệm, nhất là thực tiễn tại các địa phương, cơ quan, đơn vị thảo luận kỹ, góp ý đi thẳng vào các vấn đề chính", Thủ tướng đề nghị.

Mô hình hợp tác xã đã khắc phục được một phần tình trạng yếu kém kéo dài,

Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo, sau 20 năm thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW, cùng với quá trình đổi mới kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế, khu vực kinh tế tập thể đã trải qua các giai đoạn phát triển khác nhau, trong đó có những thuận lợi và khó khăn, thách thức nhất định. Nổi bật nhất là sự thay đổi mô hình HTX kém hiệu quả sang mô hình HTX tự chủ, tự chịu trách nhiệm.

Khu vực kinh tế tập thể với nhiều loại hình tổ chức kinh tế hợp tác đa dạng, trong đó nòng cốt là HTX là một trong những thành phần kinh tế quan trọng, đã khắc phục được một phần tình trạng yếu kém kéo dài, từng bước đổi mới gắn với cơ chế thị trường, bước đầu khẳng định là nhân tố quan trọng góp phần bảo đảm an sinh xã hội và sự phát triển kinh tế của đất nước.

Luật HTX năm 2012 là khung pháp lý cơ bản cho việc thành lập, tổ chức và hoạt động của khu vực HTX. Các HTX bước đầu thể hiện chuyển biến về chất lượng, hiệu quả, chứng tỏ ngày càng rõ nét hơn vai trò quan trọng và có ý nghĩa toàn diện về kinh tế, chính trị, xã hội, cho thấy những tín hiệu mới trong công cuộc phát triển HTX.

Đến 31/12/2021, cả nước có trên 27.000 HTX, gấp 2,5 lần so với năm 2001 và tăng khoảng 41% so với năm 2013; khu vực HTX thu hút gần 6 triệu thành viên và tạo việc làm cho khoảng 1 triệu lao động.

Doanh thu, lợi nhuận của HTX tăng dần qua các năm. Năm 2020, doanh thu bình quân đạt 4,3 tỷ đồng/HTX, lợi nhuận bình quân đạt 314 triệu đồng/HTX, tương ứng tăng 61% và 88% so với năm 2013 .

Những năm gần đây, thu nhập bình quân của lao động thường xuyên trong HTX tăng và ngày càng thu hẹp khoảng cách so với thu nhập bình quân của lao động khu vực doanh nghiệp, từ mức 44,6 triệu đồng/người/năm, bằng 44,8% mức thu nhập của lao động trong khu vực doanh nghiệp năm 2017 đã tăng lên 52,8 triệu đồng/năm và đạt 47,3% tương ứng năm 2019.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang phát triển mạnh mẽ, kinh tế hộ nhỏ lẻ, manh mún, sản xuất hàng hóa phi tiêu chuẩn không có chỗ đứng, không có khả năng cạnh tranh và không thể tồn tại. Vì vậy, hợp tác là con đường tất yếu để cùng phát triển.

Chưa phát huy được hết tiềm năng

“Từ thực tế triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) về kinh tế tập thể và quá trình đổi mới, phát triển kinh tế tập thể 20 năm qua có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm, trong đó cần thống nhất về tư tưởng, lý luận là tiền đề quan trọng dẫn tới sự thống nhất trong hành động, tạo điều kiện tập trung mọi nguồn lực để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế tập thể.”

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc Tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13/NQ-TW về kinh tế tập thể và Tổng kết 10 năm thi hành Luật Hợp tác xã năm 2012, ngày 15/12.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho hay Nghị quyết số 13 đã đánh giá đúng tình hình, chỉ ra được yêu cầu, định hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế tập thể. Đây là nền tảng và cơ sở quan trọng trong việc lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể 20 năm qua.

“Về cơ bản, Nghị quyết đã được triển khai thực hiện nghiêm túc, từ việc học tập, quán triệt, thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo cho đến việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đề ra. Việc triển khai Nghị quyết đã đạt được một số kết quả bước đầu trong việc thống nhất nhận thức về các quan điểm đồng thời xác lập được môi trường thể chế và tâm lý xã hội thuận lợi cho kinh tế tập thể phát triển,” ông Dũng nói.

Tuy nhiên, người đứng đầu ngành Kế hoạch và Đầu tư thẳng thắn chỉ ra khu vực kinh tế tập thể vẫn chưa phát huy được hết tiềm năng, lợi thế, chưa thực sự trở thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân.

Cụ thể, tốc độ tăng trưởng khu vực kinh tế tập thể còn thấp và tỷ trọng đóng góp vào GDP giảm liên tục, không đạt được mục tiêu Nghị quyết đề ra.

Liên tục trong 20 năm qua, tốc độ tăng trưởng khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã đạt thấp, chỉ bằng khoảng một nửa tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. Hơn thế, kinh tế tập thể đóng góp của vào GDP cả nước giảm liên tục từ 8% năm 2001 xuống còn 3,6% năm 2020. Như vậy, kết quả phát triển của khu vực kinh tế tập thể so với mục tiêu mà Nghị quyết đề ra là "phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng ngày càng cao, tiến tới tỷ có trọng ngày càng lớn trong GDP của nền kinh tế" là không đạt được.

Nguyên nhân phải kể đến công tác nghiên cứu lý luận về hợp tác xã chưa có hệ thống, chưa có các tổ chức nghiên cứu, giảng dạy chuyên sâu về hợp tác xã. Nội dung phát triển kinh tế tập thể chưa được đưa vào giảng dạy trong các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề như yêu cầu của Nghị quyết.

Nội dung tại Nghị quyết đã yêu cầu “có bộ máy quản lý chuyên trách thích hợp (các bộ có vụ, sở có phòng quản lý kinh tế tập thể) để theo dõi, hướng dẫn thực hiện các chính sách, nghiệp vụ đối với khu vực kinh tế tập thể.”

Song, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết sau 20 năm thực hiện Nghị quyết, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về kinh tế tập thể vẫn chưa đạt yêu cầu, đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về kinh tế tập thể chưa nắm chắc tình hình phát triển kinh tế tập thể, công tác tham mưu giúp Đảng, Nhà nước thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước đối với kinh tế tập thể còn hạn chế.

Trong đó phải kể đến, khung khổ pháp luật, chính sách về hợp tác xã còn nhiều rào cản đối với sự phát triển đối với hợp tác xã, chưa bao quát được sự phát triển sinh động của các loại hình kinh tế hợp tác cũng nwh chưa làm rõ được sự phát triển từ thấp đến cao của các tổ chức kinh tế hợp tác. Do đó, quá trình thực hiện chưa khuyến khích thu hút thành thành tham gia đồng thời chưa xác định được cơ chế quản lý một cách minh bạch, bảo đảm sự bình đẳng, công bằng trong hợp tác xã…

Phát triển kinh tế tập thể là yêu cầu tất yếu

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, mục tiêu tổng quát phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trong thời gian tới cần phải năng động, hiệu quả, bền vững thực sự. Kinh tế tập thể, hợp tác xã là thành phần quan trọng trong nền kinh tế với nhiều mô hình liên kết, hợp tác trên cơ sở tôn trọng bản chất, các giá trị và nguyên tắc của kinh tế tập thể.

Để thực hiện thành công mục tiêu nêu trên, Bộ trưởng cho rằng tới cần tập trung thực hiện đồng bộ một số nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó, nhận thức về kinh tế tập thể cần được thống nhất và nâng cao. Phát triển kinh tế tập thể là yêu cầu và xu thế tất yếu khách quan trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Do đó, vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự phối hợp của các bộ ngành, đoàn thể trong lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã cần được tăng cường hơn nữa.

Về chính chính sách, Nhà nước tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường pháp lý thuận lợi để kinh tế tập thể phát triển đồng thời kiện toàn cơ cấu tổ chức cơ quan quản lý, trong đó chú trọng nâng cao tính minh bạch và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý.

Bên cạnh đó, con người vẫn là yếu tố quyết định, do vậy Bộ trưởng cho rẳng đội ngũ cán bộ quản lý phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, được đào tạo bài bản, có tư tưởng chính trị vững vàng để kinh tế tập thể phát triển lành mạnh, đúng định hướng.

Ngoài ra, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khuyến nghị cần phải giải quyết dứt điểm những vấn đề còn tồn đọng của kinh tế tập thể (như nợ tồn đọng kéo dài trong hợp tác xã; giải quyết rõ ràng, minh bạch các quan hệ về tài sản của hợp tác xã cũ, đặc biệt là những tài sản liên quan đến đất đai.)

Trong bối cảnh mới, Bộ trưởng nhấn mạnh việc xây các mô hình kinh tế tập thể kiểu mới phù hợp với tiến trình của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập kinh tế quốc tế.

“Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cần nắm chắc chủ trương và các quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về kinh tế tập thể để phối hợp tổ chức vận động và phát triển các loại hình kinh tế hợp tác, góp phần đưa Nghị quyết vào cuộc sống,” Bộ trưởng nhấn mạnh./.

Cùng chuyên mục

Tin khác

Chủ động hợp tác hướng tới bảo vệ người tiêu dùng, doanh nghiệp chân chính

Chủ động hợp tác hướng tới bảo vệ người tiêu dùng, doanh nghiệp chân chính

Song song với công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ... kể từ khi kiện toàn bộ máy, chuyển đổi mô hình hoạt động theo ngành dọc, Tổng cục Quản lý thị trường cũng chú trọng công tác phối hợp với các lực lượng chức năng khác để tăng cường hiệu lực, hiệu quả trong cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
"Bốn mùa thương nhớ": Hành trình đi tìm bản ngã của Nhà thơ Quản lý thị trường

"Bốn mùa thương nhớ": Hành trình đi tìm bản ngã của Nhà thơ Quản lý thị trường

Với Nhà thơ Quản lý thị trường Nguyễn Sỹ Bình, được sáng tác, được sống với đam mê nghệ thuật chính là cách để trả nợ với đời, để vơi đi nỗi niềm và để kiếm tìm bản ngã.
Mô hình ngành dọc của Quản lý thị trường đã thực sự phát huy hiệu quả?

Mô hình ngành dọc của Quản lý thị trường đã thực sự phát huy hiệu quả?

Trong diễn biến liên quan đến vụ việc hàng giả tại Trung tâm thương mại Sài Gòn Square, bên lề kỳ họp Quốc hội khóa XV, một số đại biểu đã có những chia sẻ thẳng thắn về vai trò, trách nhiệm của lực lượng QLTT trong công tác phòng, chống hàng giả, hàng nhái cũng như những đánh giá, nhận định về mô hình hoạt động theo ngành dọc của lực lượng sau hơn 4 năm triển khai.
Đào tạo nhân lực QLTT: Sẵn sàng cho sự phát triển bền vững ở tương lai

Đào tạo nhân lực QLTT: Sẵn sàng cho sự phát triển bền vững ở tương lai

Trình độ nhân lực quyết định rất lớn đến chất lượng đội ngũ công chức quản lý thị trường (QLTT), chính vì thế, công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao luôn được Tổng cục QLTT ưu tiên, coi là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.
Gửi niềm tin vào thế hệ trẻ

Gửi niềm tin vào thế hệ trẻ

Trong những ngày lực lượng QLTT cả nước háo hức tổ chức các hoạt động hướng tới kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống, tôi có dịp được trò chuyện cùng ông Nguyễn Mạnh Hùng – Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, nguyên Phó Cục trưởng Cục Quản lý thị trường (nay là Tổng cục QLTT) để ôn lại kỷ niệm những ngày tháng cũ.
Kỳ thi sát hạch nghiệp vụ Quản lý thị trường: Chia sẻ từ người trong cuộc

Kỳ thi sát hạch nghiệp vụ Quản lý thị trường: Chia sẻ từ người trong cuộc

Để có kết quả tốt hơn qua mỗi đợt kiểm tra đánh giá chuyên môn nghiệp vụ, mỗi thí sinh tham dự kỳ thi như tự thấy mình đang ngồi trên giảng đường. Được học tập, được rèn luyện, đào tạo chuyên nghiệp, bài bản hơn để xứng đáng góp phần vào việc xây dựng lực lượng Quản lý thị trường ngày càng chính quy, chuyên nghiệp và hiện đại.
Nghĩa tình của những người Quản lý thị trường Bình Thuận

Nghĩa tình của những người Quản lý thị trường Bình Thuận

Bên cạnh những hình ảnh quen thuộc, lực lượng QLTT còn để lại ấn tượng sâu đậm bởi những nghĩa cử cao đẹp như hành động “uống nước nhớ nguồn”, hiến máu tình nguyện …
Tăng cường phối hợp giữa Tổng cục Quản lý thị trường với các đơn vị thuộc Bộ

Tăng cường phối hợp giữa Tổng cục Quản lý thị trường với các đơn vị thuộc Bộ

Lực lượng Quản lý thị trường ra đời từ năm 1957 với nhiệm vụ giúp Chính phủ xây dựng và tổ chức, chỉ đạo thực hiện các chủ trương, chính sách Quản lý thị trường, chống đầu cơ, tích trữ hàng hóa, phòng, chống gian lận thương mại và hàng giả tại thị trường nội địa.
Xem thêm