Tết Hàn thực và món ăn truyền thống: bánh trôi, bánh chay

Bánh trôi bánh chay là món ăn không thể thiếu đối với các gia đình Việt vào ngày Tết Hàn thực. Đây là món ăn đại diện cho văn hóa lúa nước, cũng là dịp để người Việt hướng về nguồn cội, tổ tiên.

Hằng năm, vào ngày 3/3 Âm lịch, nhiều gia đình lại tất bật chuẩn bị những đĩa bánh chay, bánh trôi để tỏ lòng thành với tổ tiên, cũng như cầu mong một năm an lành. Cùng tìm hiểu ý nghĩa bánh trôi bánh chay ngày Tết Hàn thực nhé!

Vì sao Tết Hàn thực phải có bánh trôi, bánh chay? | VTV.VN

Ý nghĩa bánh trôi, bánh chay Tết Hàn thực

Tết Hàn thực 2024 rơi vào ngày 3/3 Âm lịch, tức ngày thứ Năm 11/4 Dương lịch. Mặc dù phỏng theo phong tục ở Trung Quốc, song Tết Hàn thực của người Việt vẫn mang sắc thái riêng.

Và hằng năm, cứ đến ngày 3/3 Âm lịch, các gia đình lại làm bánh trôi, bánh chay để cúng ông bà, tổ tiên. Bởi trong tâm niệm nhiều người, Tết Hàn thực là dịp để con cháu hướng về nguồn cội, tưởng nhớ ân đức tổ tiên.

Theo các chuyên gia văn hóa, việc dùng bánh trôi bánh chay Tết Hàn thực mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp. Nó thể hiện cho nền văn hóa lúa nước. Nguyên liệu chính của hai thứ bánh đều được làm từ bột gạo nếp thơm, thành quả lao động vất vả mới có được để dâng lên cúng tổ tiên, ông bà.

Bên cạnh đó, những viên bánh có hình dạng tròn cũng gợi nhớ đến tích truyện “bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ”. Nhiều người lý giải, bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo Mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con xuống biển theo Cha.

Cho nên, khác với ý nghĩa Tết Hàn thực ở Trung Quốc, vào ngày Tết Hàn thực của người Việt cùng với món bánh trôi bánh chay - văn hóa ẩm thực truyền thống chủ yếu mang ý nghĩa hướng về nguồn cội và tưởng nhớ công lao của những người đã khuất.

Món ăn truyền thống kết nối hiện tại - quá khứ

Tháng 3 Âm lịch, thời tiết bắt đầu nóng lên, chuẩn bị bước sang mùa Hè. Người Việt xưa đã sáng tạo ra món bánh trôi, bánh chay là những món ăn nguội, có tính mát. Món ăn này vị ngọt thanh, rất phù hợp cho những ngày nóng nực.

Từ xa xưa, bánh trôi bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt. Bánh trôi nặn viên nhỏ, ngoài trắng, trong nhân là đường đỏ, thả luộc trong nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước thì vớt ra ngoài. Còn bánh chay thì nặn tròn dẹt, không nhân, đặt lên bát nhỏ, khi ăn đổ nước đường lên trên, rắc thêm chút hạt vừng rang trông rất bắt mắt.

Theo thời gian, món ăn truyền thống này đã có nhiều biến tấu, từ sắc màu nguyên bản là trắng đục, bánh trôi bánh chay ngày nay đã có thêm nhiều nhiều màu sắc và hình dáng để phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

Tuy việc sáng tạo hình dáng, màu sắc chiếc bánh trôi, bánh chay là không giới hạn nhưng hồn cốt của bánh trôi bánh chay Tết Hàn thực là được làm từ gạo nếp truyền thống vẫn được giữ nguyên vẹn nhằm truyền tải trọn vẹn thông điệp “Uống nước nhớ nguồn”, cùng nét đặc trưng văn hóa, lối sống và những khát vọng mơ ước của người dân Việt.

An Nguyễn tổng hợp

Cùng chuyên mục

Tin khác

Độc đáo ẩm thực Việt Nam qua 6 ly cà phê

Độc đáo ẩm thực Việt Nam qua 6 ly cà phê

Cà phê đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người Việt với nhiều nét riêng độc đáo. Cẩm nang Michelin đã chọn ra loạt cà phê pha chế thể hiện sự sáng tạo và đa dạng của ẩm thực cà phê Việt Nam.
Giải mã sức hút đến từ "Kem cột mốc Hà Giang"

Giải mã sức hút đến từ "Kem cột mốc Hà Giang"

Một điểm đến mới nổi tại Hà Giang đang thu hút sự chú ý vô cùng lớn từ dân mạng, du khách, đó là Kem cột mốc ngay cạnh cột mốc Km0 trên Quốc lộ 2.
Top nước ép trái cây giải nhiệt ngày hè

Top nước ép trái cây giải nhiệt ngày hè

Mùa hè, thời tiết oi nóng, bạn nên dùng thêm nước ép trái cây có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, tiêu độc, phòng ngừa trúng nắng.
Những mâm cơm thanh mát cho ngày hè giúp gắn kết gia đình

Những mâm cơm thanh mát cho ngày hè giúp gắn kết gia đình

Nếu việc sắp xếp thực đơn khiến bạn mất nhiều thời gian suy nghĩ, hãy đến với gợi ý 7 mâm cơm thanh mát, thơm ngon, gắn kết các thành viên trong gia đình trong ngày hè nhé.
Bia Hơi Hà Nội - Từ thành tựu sáng tạo của người Việt đến nét văn hóa riêng xứ kinh kỳ

Bia Hơi Hà Nội - Từ thành tựu sáng tạo của người Việt đến nét văn hóa riêng xứ kinh kỳ

Bia Hơi Hà Nội từ lâu đã trở thành một thức uống đặc trưng đại diện cho tinh hoa ẩm thực Hà Thành. Vị thế ấy có được nhờ lịch sử trăm năm di sản, nhờ hương vị độc đáo và những giá trị văn hoá mà sản phẩm mang lại.
Món ăn nào của người Việt hấp dẫn, "có kết cấu và hương vị đầy ấn tượng"?

Món ăn nào của người Việt hấp dẫn, "có kết cấu và hương vị đầy ấn tượng"?

Trên một trang báo nước ngoài (tờ The Sydney Morning Herald - SMH), tác giả Ben Groundwater đã hết lời ca ngợi bún riêu của Việt Nam là món ăn hấp dẫn có kết cấu và hương vị đầy ấn tượng.
Tỷ lệ người Việt bỏ qua bữa ăn quan trọng nhất trong ngày tăng cao

Tỷ lệ người Việt bỏ qua bữa ăn quan trọng nhất trong ngày tăng cao

Theo Báo cáo thị trường kinh doanh ẩm thực (F&B) tại Việt Nam năm 2023 do iPOS vừa công bố, khiến nhiều người bất ngờ khi tỷ lệ bỏ bữa ăn sáng tiếp tục tăng mạnh, với tỷ lệ cao gần gấp đôi so với con số của năm 2022.
Xem thêm

Đọc nhiều / Mới nhận