Cảnh báo về làn sóng lừa đảo thế hệ 4.0

Một làn sóng lừa đảo thế hệ 4.0 bằng cách đánh cắp video, hình ảnh, rồi cắt ghép và dùng công cụ để tạo Deepfake sẽ khiến người dùng rất dễ bị lừa nếu không có những kiến thức đảm bảo an toàn trên không gian mạng.
Cảnh báo giả mạo công ty quản lý quỹ lừa đảo nhà đầu tư chứng khoán Thêm nhiều thủ đoạn lừa đảo mới trên thương mại điện tử Cảnh báo về hành vi lừa đảo bán hàng online thuốc Hoạt huyết dưỡng não Cảnh báo lừa đảo doanh nghiệp tại Mali

Theo đó, người dùng khi nhận được cuộc gọi, nghe được giọng nói và thấy được hình ảnh qua video call của người thân nhưng vẫn bị lừa chuyển khoản mất tiền, vì đó là do công nghệ, chứ không phải là người thật.

Người dùng vẫn bị lừa dù đã xác minh chéo thông tin

Hiện tại, công nghệ AI, đặc biệt là Deepfake, ngoài phục vụ mục đích hỗ trợ con người rất nhiều trong cuộc sống, thì nó cũng là công cụ để một số thành phần sử dụng với mục đích xấu, như lừa đảo, giả mạo, bôi nhọ, thậm chí làm tin giả dạng video.

Theo chuyên gia kỹ thuật tại Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) Ngô Minh Hiếu, Trung tâm này có nhận được báo cáo về những vụ việc lừa đảo qua videocall từ năm ngoái đến nay.

Theo ông, công nghệ trí tuệ nhân tạo đang giúp ích rất nhiều trong đời sống của con người. Tuy nhiên những kẻ xấu đã lợi dụng công nghệ AI để tạo ra hình ảnh sao chép giọng nói, từ việc chiếm đoạt tài khoản Facebook, Instagram... sau đó nghiên cứu tin nhắn, cách xưng hô, lịch sử giao dịch... để tạo ra những cuộc gọi giả và lừa tiền người thân, gia đình của tài khoản bị hack, cho đến gọi điện trực tiếp tới người bị hại để dựng lên những tình huống khẩn cấp cần chuyển tiền.

Cụ thể, sau khi hack được Facebook của nạn nhân, kẻ lừa đảo đã chủ động nhắn tin trước để mượn tiền, rồi chủ động gọi videocall tới nạn nhân với đoạn video Deepfake và tắt giữa chừng khoảng một vài giây, sau đó nói do bị mất sóng điện thoại... Lúc này, nạn nhân đã tin tưởng và chuyển khoản tiền vì bên kia đang cần mượn tiền gấp.

Ông Ngô Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT, CEO Công ty cổ phần An ninh mạng thông minh Smart Cyber Security – người đã có gần 20 năm làm việc trong lĩnh vực an toàn thông tin mạng tại Bkav cho biết, lừa đảo qua mạng hiện có thể chia thành 2 cách thức chính, đó là giả danh cơ quan điều tra, tòa án... và đánh ‘lòng tham’ của một số nạn nhân (như nhận phần thưởng lớn, dễ dàng kiếm tiền...).

Với 2 cách thức này, có nhiều kịch bản áp dụng khác nhau, trong đó có kịch bản người dùng sẽ được khuyến cáo về việc xác minh chéo thông tin bằng cách gọi videocall. Và chính kẻ lừa đảo đã nghĩ ra cách thức "hóa giải" này để lừa đảo nạn nhân.

Cảnh báo về làn sóng lừa đảo thế hệ 4.0

Khuyến cáo từ chuyên gia

Theo chuyên gia Ngô Tuấn Anh, người dùng cần cảnh giác không bấm vào các đường link lạ. Nếu chuyển tiền thì có một cách xác minh đơn giản và hiệu quả là xem trên ứng dụng internet banking của ngân hàng có hiển thị đúng thông tin người thân, bạn bè khi gõ số tài khoản thì mới chuyển.

Chuyên gia Ngô Minh Hiếu lưu ý một dấu hiệu để nhận biết và phòng tránh cuộc gọi Deepfake, đó là khuôn mặt của nhân vật trong video thiếu tính cảm xúc và khá "trơ" khi nói, hoặc tư thế lúng túng, không tự nhiên, hoặc hướng đầu và cơ thể của nhân vật trong video không nhất quán với nhau.

Những điều này có thể sẽ là điểm rất đáng nghi ngờ, chúng ta nên dừng lại để suy nghĩ. Bên cạnh đó, chúng ta cũng có thể thấy màu da của nhân vật trong video bất thường, ánh sáng kỳ lạ và bóng đổ không đúng vị trí… tất cả điều này khiến video trông rất giả tạo và không tự nhiên.

Âm thanh cũng là một vấn đề có thể xảy ra trong video, có thể âm thanh không đồng nhất với hình ảnh, có nhiều tiếng ồn bị lạc vào clip hoặc clip không có âm thanh. Cuối cùng, có thể xảy ra tình huống mà tài khoản chuyển tiền không phải của người đang thực hiện cuộc gọi. Và thường kẻ gian sẽ ngắt giữa chừng cuộc gọi, bảo là mất sóng, sóng yếu...

"Các yếu tố kỳ lạ như trên là báo hiệu đỏ của Deepfake. Vì vậy, người sử dụng cần luôn cảnh giác và tuyệt đối bình tĩnh và chủ động xác thực bằng cách gọi điện thoại trực tiếp hoặc facetime ít nhất trên 1 phút. Sau đó đặt ra những câu hỏi cá nhân mà chỉ có mình và người kia biết. Vì Deepfake sẽ không thể giả được một cuộc trò chuyện thật sự trong thời gian thực mà có tính chuẩn xác cao, dù sao cảm xúc hay biểu cảm của AI hay Deepfake vẫn không thể bắt chước được như người thật tính tới thời điểm này", chuyên gia Ngô Minh Hiếu chia sẻ.

Hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng

Trong tương lai, không thể lường trước được tội phạm mạng ở Việt Nam sẽ biết nhiều hơn cách làm, cách đánh cắp video, hình ảnh, rồi cắt ghép và dùng công cụ để tạo Deepfake. Lúc đó sẽ tạo ra một làn sóng lừa đảo thế hệ 4.0 mà sẽ khiến nhiều người lâu nay rất khó bị lừa, cũng sẽ dễ dàng là đối tượng bị lừa, nhất là những người ở độ tuổi trung niên trở niên vì họ thiếu nhận thức về an toàn thông tin và khó nhận biết kiểu lừa này, nếu không có được sự chia sẻ hướng dẫn an toàn trên không gian mạng.

Theo ông Ngô Minh Hiếu, cách tốt nhất để tránh bị làm giả Deepfake, người sử dụng nên hạn chế chia sẻ hình ảnh hay video cá nhân lên trên mạng; đồng thời luôn bảo mật tài khoản mạng xã hội, email bằng mật khẩu có độ khó cao.

Nếu bị làm giả Deepfake, người sử dụng nên thông báo ngay lập tức cho mọi người biết và báo cơ quan chức năng tại địa chỉ canhbao.ncsc.gov.vn hoặc báo lên dự án Chống lừa đảo tại đường dẫn https://chongluadao.vn; đồng thời cần nâng cao nhận thức về nhận biết lừa đảo trên không gian mạng tại: dauhieuluadao.com.

Nếu chia sẻ video hay clip trên mạng nên làm méo tiếng của mình, thay bằng tiếng robot hoặc AI voice, để tránh kẻ xấu biết giọng nói thật của mình.

Có thể bạn quan tâm

Cùng chuyên mục

Tin khác

Sập bẫy cuộc gọi giả mạo Công an, cụ bà ở Hà Đông bị lừa mất 500 triệu đồng

Sập bẫy cuộc gọi giả mạo Công an, cụ bà ở Hà Đông bị lừa mất 500 triệu đồng

Giả danh cơ quan Công an gọi điện để lừa đảo chiếm đoạt tài sản không phải thủ đoạn mời nhưng nhiều người vẫn mất cảnh giác, sập bẫy của các đối tượng.
Cảnh báo thủ đoạn giả danh nhân viên giao hàng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Cảnh báo thủ đoạn giả danh nhân viên giao hàng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Các đối tượng giả danh là nhân viên giao hàng (Giao hàng tiết kiệm, giao hàng nhanh…) gọi điện cho khách hàng thông báo có đơn đặt hàng online, rồi yêu cầu chuyển tiền thanh toán để chiếm đoạt.
Sập bẫy làm việc online tại nhà, một phụ nữ bị lừa hơn 1 tỷ đồng

Sập bẫy làm việc online tại nhà, một phụ nữ bị lừa hơn 1 tỷ đồng

Ngày 18/6/2024, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Bình Phước cho biết đang thụ lý hồ sơ vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng hình thức làm việc online tại nhà.
Xuất hiện việc mua bán tài khoản thanh toán của thanh thiếu niên

Xuất hiện việc mua bán tài khoản thanh toán của thanh thiếu niên

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc phối hợp ngăn chặn hoạt động mua, bán tài khoản thanh toán của học sinh, sinh viên.
Chính phủ đề xuất cấm bán thuốc trên mạng xã hội

Chính phủ đề xuất cấm bán thuốc trên mạng xã hội

Chiều ngày 18/6, Bộ trưởng Bộ Y tế thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược. Trong đó, có nội dung đáng chú ý là đề xuất bỏ quy định phải có xác nhận của cơ quan quản lý nhà nước khi quảng cáo thuốc và cấm bán thuốc trên mạng xã hội.
Công an TP.HCM cảnh báo về tội phạm cá độ, lừa đảo trong mùa EURO 2024

Công an TP.HCM cảnh báo về tội phạm cá độ, lừa đảo trong mùa EURO 2024

Ngày 18/6, Công an TP.HCM phát đi thông tin cảnh báo tội phạm dưới hình thức cá độ bóng đá mùa EURO 2024 và tình hình tội phạm như trộm, cướp, lừa đảo, cho vay… sẽ phát sinh, gia tăng và phức tạp.
Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo qua iCloud - Hậu quả khôn lường

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo qua iCloud - Hậu quả khôn lường

Gần đây khi nhiều hình thức “tín dụng đen” được cơ quan chức năng tuyên truyền, xử lý nghiêm thì loại hình “vay tiền bằng iCloud” lại nở rộ.
Bộ Công an cảnh báo về loại ma túy cực độc Fentanyl

Bộ Công an cảnh báo về loại ma túy cực độc Fentanyl

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) dự đoán sẽ sớm xuất hiện chất ma túy nhóm Fentanyl trong khu vực và Việt Nam. Fentanyl và các chất dẫn xuất của nó có độc tính rất mạnh nên hậu quả dẫn đến tử vong cho người sử dụng bất hợp pháp cao hơn nhiều so với heroin.
Xem thêm

Đọc nhiều / Mới nhận